De blogs van Stefan Terpstra zijn ook te beluisteren als podcast, via Mixcloud. Wat voegt dit toe? Er zijn aan de tekst fragmenten toegevoegd van de muziek die besproken wordt. Dit maakt dat de tekst als het ware 'tot leven komt'. Vandaar blogcast, een combinatie van blog en podcast.

Luister hier.

vrijdag 29 mei 2020

George Harrison en de ukelele




George Harrison was gek op de ukelele, Als kind luisterde hij graag naar George Formby. Zijn moeder draaide de platen van Formby en zong de liedjes. Ook woonde Formby vlakbij Liverpool. Mogelijk heeft George Harrison Formby ooit eens zien optreden, maar dit is helaas niet bekend. 

In ‘99 schreef George op een kladblaadje een pleidooi waarom iedereen ukelele zou moeten spelen. Vrij vertaald: ‘Je kunt het instrument heel makkelijk meenemen. Je wordt blij van ukelele spelen, je gaat er vanzelf van glimlachen, dat kan bijna niet anders. Het is zo’n schattig geluid en het instrument bestaat al lang. Sommige instrumenten zijn van hout gemaakt, andere van gordeldieren. Ik ben er gek op. Hoe meer ik er heb, hoe beter het is. De mensen die ik ken die ukelele spelen, zijn allemaal een beetje prettig gestoord. Daarom kun je maar beter naar de muziekwinkel gaan en er een paar kopen.’


Voor de muzieklessen op de school waar ik werk kocht ik een aantal jaar geleden eens twintig ukeleles. Het was een doorslaggevend succes. Sommige leerlingen oefenen een klein uurtje op het instrument en kunnen daarna met C, Am, F en G een heleboel popliedjes spelen. Het is bijna niet mogelijk om niet te glimlachen als je de leerlingen ziet en hoort spelen. 

Op de albums van de Beatles heeft Harrison nooit gebruik gemaakt van de ukelele. Dat kwam pas later, in de jaren ‘70. De ukelele is alleen te horen op ‘All Together Now’, maar daar wordt grappig genoeg het instrument zeer verdienstelijk bespeeld door John Lennon.

Het viel mij op dat George in de jaren ‘60 vaak nummers op akoestische gitaar schreef, waarbij hij een zgn. capo gebruikte. Als er een capo in het vijfde ‘vakje’ van de gitaar gebruikt wordt, klinken de onderste vier snaren als G, C, E en A. 
Dit is dezelfde stemming als op de ukelele gebruikt wordt, met als verschil dat op de ukelele de eerste snaar, de G, een octaaf hoger klinkt. 



Als je een capo om de hals van de gitaar klemt, maak je de snaren van de gitaar als het ware korter. De gitaar klinkt dan hoger en ook lichter. 

Bij ‘If I needed someone’ en ‘Here comes the sun’ is de capo in het zevende vakje  van de gitaarhals te vinden. Bij de Escher-demo van ‘While my guitar gently weeps’ hoor je dat de akoestisch gitaar hoger klinkt dan normaal. Ook de demo’s van ‘Piggies’, ‘Long Long Long’ en de akoestische gitaar in ‘For You Blue’ hebben deze lichte gitaarklank.

Je hoort door het gebruik van de capo niet dat grappige geluid van een ukelele, maar toch doet George’ gitaarspel me hier vaak aan denken. Hij houdt duidelijk van licht klinkende snaarinstrumenten. De klank van de akoestische gitaar past met dit gebruik van de capo ook goed bij het lichte stemgebruik van George.  

Dat George zo’n mooi pleidooi geschreven heeft voor het bespelen van een ukelele sluit aan bij wat ik zelf vaak zeg tegen mensen. Doe jezelf een groot plezier en koop een mooie, houten ukelele voor jezelf. Je kunt zo beginnen met oefenen door op YouTube een docent te zoeken. Binnen de kortste keren speel je misschien wel een liedje van The Beatles op je eigen ukelele.   

donderdag 21 mei 2020

Instant Turkey Power - Fab4Cast afl 143.


Wat heeft het Engelse kinderliedje Three Blind Mice met Lennons Instant Karma te maken? En hoe zit dat dan met de akkoorden van dat nummer? Ik mocht er iets over vertellen bij de Fab4Cast. En mijn Beatlesvrienden vonden het leuk om een nieuwe challenge voor mij te bedenken. 
🙃 Vanaf ong. 42:00 minuten.



Three Blind Mice heeft een melodie van drie tonen. Deze drie tonen zijn de eerste tonen van een majeur-toonladder, maar dan dalend i.p.v. stijgend. [voorbeeld]. Als je het melodietje wat langzamer speelt, klinkt het zo [voorbeeld]. Met een beetje fantasie hoor je hier de eerste drie tonen van het ‘All You Need Is Love’ thema in.

[voorbeeld Love, Love, Love]

Lennon hergebruikte wel eens vaker muziek en teksten van anderen, bewust of onbewust. Hij kende het liedje Three Blind Mice vast. Het is een zogenaamde 'Nursery Rhyme' en hoort bij het Engels cultuurgoed als ‘In de maneschijn’ bij het Nederlands cultuurgoed.

Ik denk dat het in de aard van de liedjesschrijver ligt om te zoeken naar goed klinkende schema’s en akkoorden. Per slot van rekening: een goed cliché gaat jaren mee en mensen luisteren over het algemeen graag naar muziek die een beetje bekend in de oren klinkt.

Lennon gebruikte voor All You Need Is Love en andere liedjes als begeleiding een ‘hitgevoelig’ akkoordenschema. Dit akkoordenschema klinkt zo [G D Em]

De akkoordenreeks werd ook gebruikt in Instant Karma en A Day In A Life. Als je weet waar je op moet letten, hoor je ongeveer dit schema ook in  Real Love, Free As A Bird, I should have known better en Run for your life.

De drie akkoorden [G D Em] zijn ook de eerste van een reeks van vier akkoorden die veel door allerlei liedjesschrijvers gebruikt wordt. Dit schema klinkt zo [G D Em C]. 

Dit is waar Abraham de mosterd haalde, maar ook zijn hitsschrijvende companion McCartney, want de akkoorden zijn (in een andere toonsoort) ook het begin van … Let it be.

[voorbeeld]

Op het internet is veel te vinden over de zgn. Four Chords Songs, waar deze vier akkoorden de basis van zijn. Het zijn letterlijk honderden liedjes, van Let it be tot Country Roads, No Woman No Cry tot What If God was one of us, maar dat leidt nu te ver. 

Om af te sluiten leek het me leuk om een gedeelte van All You Need Is Love, Instant Karma en A day in a life met elkaar te combineren. Je kunt dan horen dat de akkoordenschema’s hetzelfde zijn. Ik heb Instant Karma wel een toontje omlaag gezet. Zet je koptelefoon maar even op, dan kun je het goed horen. Het klinkt zo.

[remix]

zondag 17 mei 2020

The Long And Winding Road

Albumhoes Let It Be
In mei 1970 kwam ‘The Long And Winding Road’ uit als single. Het nummer staat uiteraard ook op het album Let it Be, in een Mantovani-achtig arrangement, gearrangeerd voor orkest en koor en geproduceerd door Phil Spector. 

McCartney was niet op de hoogte van Phil Spectors' versie van zijn nummer. Phil Spector wilde graag dat het nummer op het album kwam. Dat is een begrijpelijke keuze, want het is een van McCartneys sterkste ballads. Alleen was het opgenomen basismateriaal dat Spector tot zijn beschikking had, niet best. Je hoort een sterke leadvocal en een door Lennon inspeelde baspartij die barst van de foute noten. Dit is geen serieuze take geweest van het nummer, maar eerder een repetitieopname of demo. Paul wilde in eerste instantie dat het nummer door iemand anders uitgevoerd zou worden. Hij heeft het o.a. ook aan Cilla Black toegestuurd. Cilla heeft dit nummer later ook opgenomen. Paul McCartney vond dit een prachtige versie.

De versie die als single werd uitgebracht heeft een 'grootsch ende meedeslepend' arrangement, dat compleet in contrast is met de gedachte van het moment dat nummer werd opgenomen. The Beatles wilden juist eenvoudige opnames van de nummers maken, recht door zee en zonder overdubs. Ook is het arrangement in een totaal andere stijl dan eerdere arrangementen van hofleverancier George Martin. Het is een romantisch klinkende, filmmuziekachtige versie. Op Let It Be Naked staat een versie zónder orkest, met orgelspel van Billy Preston. In die versie is goed te horen hoe het nummer oorspronkelijk geklonken heeft.

Als ik The Long And Winding Road op de piano speel, is dit een mix van verschillende versies die in mijn hoofd zitten. Hoewel ik niet van de orkestversie houd van dit nummer, heeft de arrangeur wel iets toegevoegd aan de compositie. De melodie die het orkest speelt in het instrumentale gedeelte, zal veel Beatlesfans wel bekoren. Het is ironisch genoeg een van de meest herkenbare gedeelten van het nummer geworden, hoewel het geen onderdeel is van de originele compositie. Luister maar eens hoe goed dat gedeelte in elkaar zit. Arrangeur Richard Hewson heeft alle reden om trots te zijn op dit stukje muziek.  


Luister via Mixcloud naar de gesproken versie van deze blog